امير ياري
نشريه عصر شبکه 
اشاره :
وقتي براي اولين بار يك دوربين حرفه‌اي را در دست مي‌گيريد، اولين چيزي كه به ذهنتان مي‌رسد اين است كه عكاسان حرفه‌اي چه كار مي‌كنند. ممكن است بارها سعي كرده باشيد عكس‌هايي همانند آن‌ها بگيريد، اما احتمالا هيچ‌وقت عكس‌هايتان شبيه آن‌ها نشده است. بحث بر سر عكس‌هاي منظره و طبيعت بي‌جان نيست. اين روز‌ها دوربين‌هاي ديجيتال پيشرفته، عكاسي طبيعت را به يك سرگرمي همگاني بدل كرده‌اند. اما عكس‌هاي پرتره چطور؟ عكاسان هنوز هم مهارت‌هاي خود را در اين زمينه به پيشرفت فناوري نباخته‌اند. هنوز هم انتخاب يك زاويه مناسب، مهم‌ترين بخش انتخاب كادر است. مطمئناً تنها داشتن يك اتومبيل پورشه شما را به يك راننده فرمول يك تبديل نمي‌كند. رانندگان حرفه‌اي مي‌دانند كه دقيقاً كجا بايد بپيچند. عكاسان حرفه‌اي هم مي‌دانند از كدام زاويه سوژه خود را شكار كنند!


بيشتر عكس‌هاي پرتره طوري گرفته مي‌شوند كه دوربين دقيقاً هم سطح چشم‌ها قرار دارد. اين كار هيچ دليل و قانون خاصي ندارد و احتمالا به نوعي عادت قديمي باز‌‌مي‌گردد. زيرا با تنظيم دوربين در اين سطح، تمامي سر و صورت سوژه در تصوير گنجانده مي‌شده است. تقريباً شبيه همان چيزي كه نقاشان در تابلوهاي رئاليستي بدان عمل مي‌كردند. از آنجا كه اغلب دوربين‌هاي ديجيتال به كاربر امكان مي‌دهند در هنگام عكسبرداري از LCD آن استفاده نماييد، ديگر مي‌توانيد هنگام عكسبرداري دوربين را از صورت خود دور نماييد و آن را در زاويه‌هايي غير معمول‌تر نگاه داريد.

سعي كنيد با كج و راست كردن زاويه افقي دوربين، زاويه‌هاي بهتري را براي عكسبرداري پيدا كنيد. يا مثلا دوربين را بالاي سر يا جلوي سينه‌ خود نگاه داريد. دور شدن از سوژه در هر حالت مي‌تواند شدت تغيير زاويه را ملايم‌تر كند. فرقي نمي‌كند؛ مهم اين است كه هم سطح صورت نباشد. يكي از بهترين زاويه‌هاي عكسبرداري پرتره از كودكان اين است كه روي زمين دراز بكشيد و دوربين را كمي پايين‌تر از صورت او نگاه داريد.

(نكته منظره‌اي: يكي از زيباترين زواياي عكسبرداري از كوه‌ها هنگامي به وجود مي‌آيد كه به پشت، روي زمين بخوابيد و دوربين را رو به آسمان بگيريد).

‌دوربين را هم‌سطح كمرتان نگاه داريد و در حالي كه راه مي‌رويد، عكس بگيريد. احتمالاً برخي از عكس‌هايتان محو خواهند بود، اما برخي ديگر از آن‌ها بسيار زيبا مي‌شوند. اين كار به‌ويژه در زمان عكسبرداري از مكان‌هاي مربوط به گردشگري و در نور روز بسيار كاربرد دارد. بهتر است در اين حالت فاصله‌ شما از خود محل به گونه‌اي باشد كه سوژه اصلي (مثلا ساختمان قديمي آن) در تصوير بگنجد.

هنگامي كه از يك سوژه با خطوط موازي زياد عكسبرداري مي‌كنيد (مثل يك ديوار يا پرچين)، دوربين را با زاويه 45 درجه از سطح قائم نگاه داريد تا جلوه‌اي زاويه‌دار به تصوير بدهد. اين كار حالت زيباتري نسبت به زاويه مستقيم دارد.‌

هنگامي كه يك زاويه خوب پيدا مي‌كنيد، هرگز تصور نكنيد با قرار گرفتن در آن ممكن است ديگران درباره شما چه فكري كنند. زاويه خوب براي شما ماندگارتر از تصور افراد نا‌آشنا است. سعي كنيد با نشان دادن نتيجه عكس روي‌LCD دوربين، امكان تماشاي زاويه زيبايتان را به آن‌ها نيز بدهيد.‌

زاويه‌اي در حدود 30 درجه بالاتر يا پايين‌تر از سطح چشم براي عكس‌هاي پرتره بسيار مناسب است، اما هرگز زاويه‌هاي پايين‌تر از اين سطح را براي افراد چاق به كار نبريد. نتيجه عكس، سوژه را بسيار بزرگ‌تر از اندازه واقعي نشان خواهد داد. دقيقاً به همين دليل عكاسان حرفه‌اي براي بزرگ‌تر نشان دادن چيز‌هاي كوچك، روي زمين دراز مي‌كشند و از سوژه رو به بالا عكس مي‌گيرند.

بهترين عكس‌هاي پرتره معمولاً هنگامي ثبت مي‌شوند كه نگاه سوژه (به طور طبيعي و نه با چرخاندن مصنوعي گردن) به سوي ديگري است. اما اگر سوژه‌ شما دقيقاً داخل دوربين نگاه مي‌كند، حداقل سعي كنيد زاويه‌اي بالاتر يا پايين‌تر را انتخاب كنيد.

اين‌ها تجربه‌هاي شخصي من و برخي از همكارانم بود.
پيدا كردن يك زاويه مناسب در اكثر اوقات بستگي به خود سوژه و ارتفاع آن دارد. اما يك قانون كلي را فراموش نكنيد: <هرگز زاويه‌اي را انتخاب نكنيد كه همه آن را مي‌بينند!>