تقسيم‌بندي شبكه‌ها بر اساس اندازه آنها
شبكه‌هاي محلي (Local Area Networks)
• شبکه‌هاي ناحيه‌اي (Metropolitan Area Networks)
• شبکه‌هاي گسترده (Wide Area Networks)
• شبكه‌هاي بي‌سيم (Wireless Networks)
• شبكه شبكه‌ها (internetwor)

آنچه برای ما اهمیت بیشتری دارد شبکه های بیسیم میباشد.این شبکه ها از نقطه نظر تکنولوؤی به سه دسته تقسیم میشوند.



• ارتباطات داخل سيستمي Bluetooth
• LAN بي‌سيم IEEE802.11
• WAN بي‌سيم






مفاهیم زیر هنگام مطالعه مباحث لایه سودمند میباشتد.

ارتباطات داخل سيستمي: برقراري ارتباطات بيسيم بين قطعات داخلي يك كامپيوتر

LAN بي‌سيم: برقراري ارتباط بين کامپيوترها از طريق يک مودم راديويي و يک آنتن

WAN بي‌سيم: با برد بيشتر و نرخ انتقال داده كمتر نسبت به LAN بي‌سيم از جمله شبكه تلفن همراه


در این راستا آشنایی با مفاهیم زیر سودمند میباشد.همانگونه که میدانیم شبکه ها به هفت لایه تقسیم میگردند.علت این طراحی چیست؟
لزوم طراحي لايه‌اي--------------->كاهش پيچيدگيهاي طراحي

مفاهيم کلي :

لايه: اجزاء تشکيل دهنده شبکه‌ها با ارائه سرويسهاي خاص به لايه بالاتر
پروتکل: قواعد برقراري ارتباط يك لايه با لايه ديگر
همتا(peer): تمام اجزاء موجود در يک لايه
واسط (interface): تعيين سرويسها و عملکردهايي که هر لايه در اختيار لايه بالاتر قرار مي‌دهد
معماري شبكه (network architecture) : مجموعه لايه‌ها و پروتکلها


بر اساس مدلی که سازمان استانداردهاي جهاني ISO ارائه نموده است مدل OSI مدل رسمی در طراحی شبکه ها می باشد. مدل دیگری که مورد تایید این سازمان قرار گرفته است مدل TCP/IP است که در ادامه این دو مدل را با یکدیگر مقایسه خواهیم نمود:

اصول مدل مرجع OSI

• يك لايه، زماني بايد ايجاد شود كه خدمت متفاوتي مورد نياز است.

• هر لايه بايد وظيفه مشخصي داشته باشد.

• وظيفه هر لايه بايستي با در نظر گرفتن قراردادهاي جهاني تعريف گردد.

• مرزهاي لايه بايد براي كم كردن جريان اطلاعات از طريق رابط لايه‌ها انتخاب شوند.

• تعداد لايه‌ها بايد به اندازه‌اي زياد باشد كه وظايف متمايز در يك لايه مشترك نباشد و به اندازه‌اي كم باشد كه معماري آنها نامناسب نگردد.


لايه‌هاي مدل مرجع OSI

• لايه فيزيكي (Physical layer)
• لايه پيوند داده‌ها (Data link layer)
• لايه شبكه (Network layer)
• لايه انتقال (Transport layer)
• لايه جلسه (Session layer)
• لايه نمايش(Presentation layer)
• لايه كاربرد(Application layer)

 



* لايه فيزيکي Physical layer
وظيفه ارسال بيتهاي خام(پردازش نشده) بر روي کانال ارتباطي و حصول اطمينان از ارسال درست بيت مورد نظر
* لايه پيوند داده‌ها Data link layer
اين لايه وظيفه تبديل وسايل انتقال اطلاعات خام به كانال ارتباطي بدون خطا از ديد لايه شبكه را بر عهده دارد و حاوي زير لايه خاصي به نام زير لايه دستيابي شبکه MAC مي‌باشد.

* لايه شبکه Network layer
اين لايه وظيفه کنترل زير شبکه و همچنين چگونگي هدايت بسته‌هاي اطلاعاتي را از مبدأ به مقصد بر عهده دارد.
* لايه انتقال Transport layer
وظيفه اصلي اين لايه دريافت داده از لايه بالاتر و در صورت نياز شكستن آن به اندازه‌هاي كوچكتر، فرستادن آنها به لايه شبكه و اطمينان حاصل كردن از اينكه داده‌ها بطور صحيح به طرف مقابل مي‌رسد.
* لايه جلسه Session layer
اين لايه به كاربران در ماشينهاي مختلف اجازه مي‌دهد كه جلساتي را بين خودشان برقرار كنند و خدمات گوناگوني مانند کنترل گفتگو و مديريت نشانه و همگام‌سازي را نيز ارائه مي‌دهد.در این راستا دو وظیفه اسای را در این لایه نباید از یاد برد:

مديريت نشانه: به اين معناست كه دو طرف يك عمل بحراني را در آن واحد انجام ندهند.

• همگام سازي: همگام سازي كمك مي‌كند كه در هنگام ارسال يک فايل بزرگ، پس از ازكار افتادن و بروز مشکل، انتقال دوباره از آخرين نقطه كنترلي، تكرار گردد.

* لايه نمايش Presentation layer
اين لايه به قواعد و معناي اطلاعات فرستاده شده مربوط مي‌شود.
* لايه کاربرد Application layer
اين لايه شامل قراردادهاي گوناگوني كه مورد نياز عمومي‌كاربران است مي‌باشد. از جمله قراردادهايي كه بطور گسترده مورد استفاده قرار مي‌گيرد http مي‌باشد كه اساس شبكه جهاني اينترنت مي‌باشد.
از ديگر قراردادهاي اين لايه، براي انتقال فايل، مي‌توان از پست الكترونيكي و اخبار شبكه و... نام برد.


لايه‌هاي مدل مرجع TCP/IP
در این مدل لایه ها بصورت خلاصه شده در 4 گروه ارائه شده اند:



# لايه کاربرد Application layer
لايه كاربرد در بالاي لايه انتقال قرار دارد و شامل تمام قراردادهاي لايه بالاتر مي‌باشد. مدلهاي اوليه، شامل پايانه مجازي (telnet) و انتقال فايل (ftp) و پست الكترونيكي (SMTP) بوده‌اند.

# لايه انتقال Transport layer
اين لايه شامل دو قرارداد به شرح زير مي‌باشد:
• TCP (قرار داد كنترل انتقال): قرارداد قابل اعتماد و اتصالگرايي است كه اجازه مي‌دهد رشته‌اي از بايتهايي که از يک ماشين شروع به حرکت مي‌کنند، بدون خطا به ماشين ديگري در لايه اينترنت تحويل شوند.
• UDP (قرارداد داده گرام كاربر): يك قرارداد غير قابل اعتماد و بي اتصال براي كاربردهايي كه در آن تحويل سريع مهمتر از تحويل صحيح مي‌باشد بطور گسترده مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

# لايه اينترنت Network layer
وظيفه اصلي اين لايه دريافت داده از لايه بالاتر و در صورت نياز شكستن آن به اندازه‌هاي كوچكتر، فرستادن آنها به لايه شبكه و اطمينان حاصل كردن از اينكه داده‌ها بطور صحيح به طرف مقابل مي‌رسد.


# لايه ميزبان به شبکه (Network Interface)
فقط بيان مي‌كند كه ميزبان با استفاده از بعضي از قراردادها به شبكه متصل شود. بنابراين مي‌تواند بسته‌هاي IP را از طريق آن ارسال كند. اين قرارداد از ميزبان به ميزبان و از شبكه به شبكه تعريف نشده است.



مقايسه مدلهاي مرجع OSI و TCP/IP

هر دو بر اساس مفهوم پشته‌اي از قراردادهاي مستقل پايه‌گذاري شده‌اند.
# عملکرد لايه‌ها در آنها مشابه به هم مي‌باشد.
# در هر دو مدل لايه بالاي لايه انتقال، لايه مربوط به خدمات انتقال قرار دارد.
# مدل OSI هر دو ارتباط اتصالگرا و بي‌اتصال را در لايه شبكه و فقط اتصالگرا را در لايه انتقال پشتيباني مي‌كند.
و مدل TCP/IP در لايه شبكه فقط از ارتباط بي اتصال و از هردو ارتباط در لايه انتقال پشتيباني مي‌كند.

اکنون شاید این سوال برای شما مطرح گردد که منظور از خدمات اتصال گرا یا بی اتصال چیست؟

خدماتي که هرلايه‌ به لايه‌هاي بالاتر خود عرضه مي‌كند:
خدمات اتصال‌گرا (پياده‌سازي بر اساس مدل تلفن)
• قابل اعتماد
• دنباله‌هاي پيام



• رشته‌هاي بايتي
• غير قابل اعتماد
خدمات بي‌اتصال (پياده‌سازي بر اساس مدل پست)
• قابل اعتماد
• غير قابل اعتماد خدمات داده‌گرام
• خدمات درخواست و پاسخ




خلاصه بخش:
در این بخش دانستیم که شبکه ها از لحاظ اندازه به 5 رسته تقسیم میگردند.که یکی از آنها شبکه های بیسیم میباشد.همچنین ارتباطات بیسیم را به سه گروه تقسیم نمودیم شامل blue tooth,lan,wan .آنگاه دیدگاه لایه های هفت گانه شبکه را بیان کردیم و علت استفاده از لایه های هقت گانه را گقتیم.با مقاهیمی مانند لایه،همتا،پروتکل،واسط و معماری شبکه نیز آشنا شدیم .سپس با اصول مدل مرجع آشنایی پیدا کردیم و هفت لایه مدل OSI را بر شمردیم و این مدل را با مدل چهار گانه TCP/IP مقایسه نمودیم.همچنین خدمات اتصال گرا و بی اتصال را نیز دانستیم.

 




واژگان تخصصی:
LAN
WAN
MAN
Network architecture
Peer
Interface
ISO
OSI
ANSI
IEC
IAB
IEEE


زبان تخصصی
با ترجمه متن زیر مهارت خود را در ترجمه متون تخصصی شبکه افزایش دهید.

IEEE
Institute of Electrical and Electronics Engineers. A non­profit U.S. engineering
organization which develops, defines, and reviews standards within the
electronics and computer science industries.

سوالات بخش:
1)منظور از شبکه های MAN کدام نوع از شبکه میباشد؟
• محلی
• گسترده
• ناحیه ای
• بیسیم
2)هرگاه یک صفحه کلید بیسیم در اختیار داشته باشیم آنگاه انتظار داریم ارتباط بیسیم
صفحه کلید از نوع ......... باشد.
• LAN
• MAN
• WAN
• BLUE TOOTH
3)به مجموعه لایه ها و پروتکل ها .......... میگویند.
• PEER
• INTERFACE
• Network architecture
• WIRELESS
4) اين لايه وظيفه تبديل وسايل انتقال اطلاعات خام به كانال ارتباطي را بدون خطا بر عهده دارد:
• NETWORK
• TRANSPORT
• DATALINK
• SESSION
5) اين معناست كه دو طرف يك عمل بحراني را در آن واحد انجام ندهند.
• مدیریت بحران
• همزمان سازی
• انتقال بیسیم
• هیچکدام
6) وظيفه اصلي اين لايه دريافت داده از لايه بالاتر و در صورت نياز شكستن آن به اندازه‌هاي كوچكتر، فرستادن آنها به لايه شبكه و اطمينان حاصل كردن از اينكه داده‌ها بطور صحيح به طرف مقابل مي‌رسد.
• DATALINK
• NETWORK
• TRANSPORT
• PRESENTETION
7)در مورد هر یک از واژگان تخصصی به اختصار توضیح دهید.


منابع:
1. WWW.PNU.AC.IR
2.
با تشکر از دكتر داود كريم‌زادگان‌مقدم
(شبكه‌هاي كامپيوتري: اندرو تننبام
نام مترجم: پدرام و ملكيان)